18.1.2021
Güncel

Hatay Sarısı İpek Turizm Çalıştayı'ndan Yansıyanlar

Hatay Sarısı İpek Turizm Çalıştayı'ndan Yansıyanlar
Uluslararası, bölgesel ve yerel gelişme dinamikleri ve temel eğilimler doğrultusunda, Hatay ilinini benzerleri arasında en iyisi olduğu ipek yetiştiriciliğini konu edinen Hatay Sarısı İpek Turizm Çalıştayı 5 Mayıs'ta Ottoman Palace'ta düzenlendi. IMG_7552 Kendine has rengiyle sadece Hatay’da üretilen ve Hatay Sarısı adı verilen ipek böcekçiliği türünün, günümüzde yok olmaya yüz tutmuş geleneksel bir sanat dalı olan ipek üreticiliğine dikkat çekildi. Çalıştaya; Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Hüseyin Yayman, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü Okan İbiş, Antakya Belediye Başkanı İsmail Kimyeci, Hatay Vali Yardımcısı Volkan Köksal, İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüsnü Işıkgör, Hatay Turizm Derneği Başkanı Sabahattin Nacioğlu ve çok sayıda bürokrat katıldı. IMG_7450 Çalıştay'dan bir gün önce (4 Mayıs Perşembe) düzenlenen Hatay Sarısı İpek Turizm Çalıştayı Gezisi'nde, Defne Belediyesi Kozaevi, İpek Böcekçiliği ve Dokumacılık Eğitim Merkezi'ni gezen katılımcıları Defne Belediye Başkanı İbrahim Yaman ağırladı. Ardından, İpek üreticisi Hasan Büyükaşık'ın ipekböceği ve ipek ipliği üretiminin canlı izlenebildiği etkinlik yoğun ilgi gördü. 83 yaşındaki Hasan Büyükaşık'ın üretimini seyreden katılımcılar, bunun ardından Samandağ İpek Köyü'nü gezdi. Samandağ Belediye Başkanı Mithat Nehir ve Samandağ Kaymakamı Cahit Çelik katılımcılara eşlik etti. IMG_7565 5 Mayıs Cuma günü iki oturum halinde düzenlenen çalıştay, saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı. "Türkiye'de ve Dünya'da İpekçilik" adıyla düzenlenen ilk oturuma başkanlık eden Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Hüseyin Yayman: “Bakanlık olarak bu sanatçıların ve zanaatların korunması konusunda çok önemli çalışmaların altına imza atıyoruz. Antakya, tarih şehridir. Hatay'da daha önce Müze Çalıştayı yaptık. Şimdi ipek. Önümüzdeki süreçte de bakanımızın katılımıyla Kültür ve Turizm Çalıştayı'nı gerçekleştireceğiz. Hatay'da çok önemli kamu yatırımları yapıldı ama artık kentte kültür ve turizm zamanı. Hatay, ilk kaya mezarlarının, Anadolu'daki ilk caminin olduğu, dünyanın ilk ışıklandırılan caddesi gibi birçok unsurun bulunduğu bir yer. Kentteki müze, dünyanın en büyük mozaik müzesi. Mutlaka herkesin burayı görmesi gerek. Ortak çalışmayla Hatay'ı hak ettiği yere ulaştıracağız. Hatay'ı 2 milyon turistin geldiği bir şehir haline getireceğiz.” ifadelerini kullandı. IMG_7437 Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Yayman ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü Gökhan İbiş, ipek ustası Hasan Büyükaşık yaşayan insan hazinesi olarak ilan edeceklerini açıkladılar. İlk oturumda gerçekleşen; Aysel Akbaba, Hakan Öztürk, Prof Dr. Bülent Gülçubuk, Doç. Dr. Yüksel Şahin, Prof. Dr. Mustafa Muhtar Kutlu'nun sunumları, İpekböceği yetiştiriciliği ve ipekçiliğin durumu üzerinde yoğunlaştı. Prof. Dr. Mustafa Muhtar Kutlu yaptığı sunumda şu satır başlarına dikkat çekti: "2006 yılında Türkiye'nin de taraf olduğu UNESCO “Somut Olmayan Kültürel Mirasın (SOKÜM) Korunması Sözleşmesi” insanlığın ortak değeri olan kültürel mirasın ve evrensel kültürel çeşitliliğin korunması idealini gerçekleştirme adına önemli bir gelişmeyi ifade eden uluslararası bir belgedir. “Hatay Sarısı İpek Turizm Çalıştayı” SOKÜM unsuru olarak Türkiye Ulusal Envanterinde yer alan “İpek ve İpek Böcekçiliği Kültürü”nün tüm boyutlarıyla değerlendirildiği bir çalıştay olmuş, önemli ve değerli katkılar sunmuştur. Üretiminden dokuma sanatına/ustalara (yasayan insan hazinesi), müzelenmesinden (uygulamalı ipek müzesi) ve festivaline(Hariri Edar Festivali/Samandağ) kadar, SOKÜM’ün birçok alanında bu kültürün korunması, yaşatılması, gelecek kuşaklara aktarılması ve sürdürülebilir kalkınmaya katkılarına dikkat çekilmiş; Hatay’ın bu konudaki imkanları, potansiyeli ve fırsatları bakımından çok zengin ve çok değerli katkılar sunabileceği gözlenmiştir." IMG_7558 Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Hüseyin Yayman, Hatay'da yaşayan en eski ipek böceği yetiştiricileri ve ipek dokuma ustaları Hasan Büyükaşık ile Şerif Arat'a plaket verdi. İpek kozasının öneminden bahsederek yeni neslin bu mesleğe ilgi göstermediğini belirten Hasan Büyükaşık: "Gümüşgözeliyim. 7 yaşındayken bu işe başladım. 10 yaşına gelince bana birisi çalışmayı teklif etti, dedi: 'Nazire Ördekçi’ye ipek çekeceğiz.' Ocağı ördüm, ve ipeği ben çektim. Fakat esas gelişmem, kabiliyetim babamdan kaynaklı. Babam, çektiğim ipekten herhangi bir pürüz çıkarsa anlatırdı bana. Bu hale gelmek için yemekten kıstım, her şeyden mahrum kaldım. Şükürler olsun; hayatımızı kurtardık. Bu işin başlangıcında eskiden koza sarı idi, o sarı koza 1958’de sıfıra düştü. Baktık bu mahsul ölecek, şahsen meslek arkadaşı Şerif Arat, Japonya’dan 4 çeşit tohum getirtti. Köy köy, ev ev, elimizde ipek böceği beslemek isteyen kişiler dut yaprağına tohum verdik, verebiliriz. Nihayet 1985 yılında Hatay’da 95 ton koza çıktı. Sağolsun devlet tarafından Koza Birlik tohum dağıtıyor 2 yıldan bu yana." şeklinde konuştu. IMG_7443 Hatay İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüsnü Işıkgör ise; "Genç nesillerin ipek üretimi ustalığına özendirilmesi için çalışmalar yapılması, okullarda ya da ders dışı etkinliklerde konu ile ilgili tanıtımlar yapılması, yeni ustalar yetiştiren her usta için ilgili kurum ve kuruluşlar açısından teşviklerin sağlanması, kurulacak olan İpek Evleri'nin bazılarında yeni ustalar yetiştirilebilmesi için gerekli koşulların oluşturulması gerekiyor." dedi. IMG_7556 Mustafa Kemal Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Kılınç, "Hatay İpeği ve Hatay Sarısı İpeğinin Önemi" konulu ikinci oturumu yönetti. Oturumda TÜRKSOY Azerbaycan ülke temsilcisi Elçin Gaffarlı, Azerbaycan’da İpekçilik konusunu; MKÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Görevlisi Berna İleri, Hatay İpekçiliğinin Günümüzdeki Durumu konusunu; MKÜ Ziraat Fakültesi Doç. Dr. Tamer Sermenli ise İpek Böcekçiliğinde Dut ağacı Yetiştiriciliğinin Önemi konusunu işledi. Bu oturumda ayrıca DOĞAKA Genel Sekreteri Onur Yıldız ile TKDK Hatay Genel Sekreteri Dr. Savaş Özgürsoy da birer sunum yaptı. TÜRKSOY Azerbaycan ülke temsilcisi Elçin Gaffarlı: "Çalıştayın yapılması ipekçilik sanatının yaşatılması ve geliştirilmesi açısından önemli bir faaliyettir. Umarım bu toplantıda konuşulanlar, öneriler, uygulama yerlerine ziyaretler tüm katılımcılar için faydalı olur. Türk Dünyası İpekçilik kentlerinin listesinin oluşturulması gelecekte bu kentler arasında kardeşlik ve işbirliği kurulmasına vesile olur." ifadelerini kullandı. 2017-05-05 14-55-47 Değerlendirme ve Sonuç bildirgesi'nin hakkındaki görüşlerin belirtilmesinin ardından; çalıştayın son dakikalarına renk katan Hatay İpeği ve Yöresel Dokuma Defilesi yapıldı. 40 kostümle düzenlenen defile büyük beğeni topladı. Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü'nden Turizm Müdürü Dr. Şengül Gitmez, ilerleyen günlerde açıklanacak Değerlendirme ve Sonuç Bildirgesi'nde; İpek üretiminin arttırılması, Yeni ustalar yetiştirilmesi, İpek evlerinin kurulması, İpek evi yaşayan müzesi kurulması, Markalaşma, Turistik ürün, Modada yer alması, Uluslararası tanıtım ve festival düzenlenmesi, Hatay sarısı ipeğinin özgünlüğü nedeniyle tescillenmesi hedeflenmektedir. İfadelerine yer verileceğini açıkladı.