Suriye’deki Savaş Dünya Kültür Mirasına Zarar Veriyor!

Suriye’de devam eden savaş, tıpkı Afganistan ve Irak’ta olduğu gibi dünya kültür mirası eserlerinin de zarar görmesine neden oldu/oluyor.\r\n\r\nSuriye’de devam eden savaş 10 binlerce insanın ölümüne bir o kadarının da evlerini yurtlarını terk edip büyük bir belirsizliğe doğru göçüne neden oldu/olmaya da devam ediyor. Bu savaş o kadar büyük bir yıkım getirdi ki, şu gün, şu dakika bitse dahi savaş, ülkenin yeniden toparlanıp eski günlerine dönmesi hiç kolay olmayacak.\r\n\r\nSuriye’deki savaş sadece ölümlere ve göçlere yol açmadı, belki bir daha asla sonlanmayacak hasmane düşmanlıklara da yol açtı. Farklı inançların ve halkların yaşadığı ülkede, bütün farklılıklar birbirine daha da düşman oldu. İslam adı altında çıkan radikal örgütler kelle kesmeye, yüzlerce, binlerce yıldır oralarda bulunan bütün kültürel değerlere saldırmaya başladı.\r\n\r\nElbette Beşar Esad rejiminin savunulacak bir tarafı bulunmuyor. Neticede babadan oğla geçen, azınlığın yönettiği, insan haklarının olmadığı farklılıkların dışlandığı bir yönetim biçimi söz konusu. Bu yönetim biçiminin halkın kendi kendini yönettiği, demokrasi ve insan haklarının egemen olduğu, azınlıkların haklarının garanti altına alındığı yeni bir yönetim biçimiyle değişmesi en doğru olanıydı.\r\n\r\nSonuç itibari ile ilk başlarda belki de bu amaçla başlayan halk ayaklanması, yerini ortalığı kan gölüne çeviren, kelle kesen, tecavüz eden, kadın ticaretine başlayan, adeta insanlığı ayaklar altına alan  beterin beteri örgütlerin ortaya çıkmasına bıraktı.\r\n\r\nSuriye geçmişi antik çağlara kadar giden bir ülkedir. Ülkenin ilk yerleşimcileri olan Kenanlılardan sonra sırasıyla Suriye’de; İbraniler, Aramiler, Asurlar, Babilliler, Persler, Yunanlılar, Romalılar, Bizans, Emeviler, Abbasiler, Eyyubiler, Selçuklular, Haçlı Devletleri, Memluklular ve Osmanlılar egemen güç olmuştur. Osmanlı’dan sonra bir süre Fransız egemenliğinde kaldıktan sonra özgür olan Suriye’deki bütün bu uygarlıklardan kalma eserler yok olma tehlikesi altında bulunuyor. Radikal Gazetesi’nden Oktay Volkan Alkaya “Suriye’de tehdit altında olan 10 dünya kültür mirası” başlığı altında bu eserlerinden bazılarını derlemiş.\r\n\r\nİşte tehtit altında olan 10 dünya kültür mirası;\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n1. Antik Bosra Tiyatrosu\r\n\r\n2. yüzyıl Roma şaheserlerinden olan bu yapının her bir taşı servet niteliğinde.\r\n\r\n2. Salah Ed-Din\r\n\r\n\r\n\r\nBölgeye Haçlı seferlerinin egemen olduğu dönemde inşa edilen bu hisar, Suriye savaşlar tarihinin en önemli tanıklarından biri.\r\n\r\n3. Dura Europos\r\n\r\n\r\n\r\nAntik Suriye döneminden kalan bu yerleşkeden geriye kalanlar, Suriye’den geçmiş bütün medeniyetlerin izlerini taşıyan bir tarih kitabı niteliğinde.\r\n\r\n4. Serjilla\r\n\r\n\r\n\r\nYapımı 473 yılına kadar uzanan Serjilla Suriye’nin erken devir megakentlerinden biri.\r\n\r\n5. Tell Brak kalıntıları\r\n\r\n\r\n\r\nMilattan önce 6000 yıllarına kadar uzanan Tell Brak antik kenti bugün Suriye’de bir açıkhava müzesi halinde ve bu kalıntılardan çıkartılan erken devir eserleri çeşitli müzelerde muhafaza ediliyor.\r\n\r\n6. Ain Dara\r\n\r\n\r\n\r\nBir kısmı Hitit kalıntısı olan Ain Dara, Suriye Türkiye sınırına çok yakın bir antik tapınak. Dinler tarihi açısından da çok büyük önem taşıyan bu alan Anadolu kültür mirasından önemli parçalarla birlikte “Tanrının ayak izi” olarak bilinen gizemli eserlerle dolu.\r\n\r\n7. Übeid kalıntıları\r\n\r\n\r\n\r\nMilattan önce 5000 yıllarına uzanan tarihleriyle Übeid kültüründen kalan bu kalıntılar paha biçilemez tarih mirasları arasında.\r\n\r\n8. Murat Paşa Camii\r\n\r\n\r\n\r\n1500’lerde inşa edilen ve bölgedeki önemli Osmanlı kalıntıları arasında olan Murat Paşa Camii, Türkiye için de önemli bir kültürel miras konumunda.\r\n\r\n9. Al Bara piramidi\r\n\r\n\r\n\r\n4. yüzyıldan kalma Al Bara şehri, antik yapıları ve bir de tapınak olarak kullanılan piramidiyle Suriye’nin en değerli açık hava müzeleri arasında yer alıyor.\r\n\r\n10. Selahattin Eyyubi türbesi\r\n\r\n\r\n\r\nHiç şüphesiz Türk ve İslam tarihi için en önemli isimlerden biri olan Kudüs fatihi Selahattin Eyyubi’nin türbesi de Suriye’de tehdit altındaki miraslardan biri.\r\n\r\nBu ve bunun gibi değerlere bir an önce sahip çıkılması gerekiyor çünkü savaş şu ana kadar Suriye’de tarihi miraslara telafi edilemez hasarlar vermiş durumda. Durumun ciddiyetini görmek isteyenlere bir kaç acı örnek:\r\n\r\n\r\n\r\nPalmyra savaştan önce\r\n\r\n\r\n\r\nPalmyra savaştan sonra\r\n\r\n\r\n\r\nSouk Al Madina savaştan önce\r\n\r\n\r\n\r\nSouk Al Madina savaştan sonra\r\n\r\n\r\n\r\nUmeyyed Camii savaştan önce\r\n\r\n\r\n\r\nUmeyyed Camii savaştan sonra\r\n\r\n\r\n\r\nChevaliers kalesi savaştan önce\r\n\r\nChevaliers kalesi savaştan sonra\r\n\r\n\r\n\r\nEl Ömer Camii savaştan önce\r\n\r\n\r\n\r\nEl Ömer Camii savaştan sonra\r\n\r\nMaaret El Numan Müzesinin son hali

Facebook Twitter Google+ LinkedIn

Leave a Reply