Türkiye’de Ölmeden Önce Görülmesi Gereken Yer, Ani Harabeleri…

Ani Harabeleri Türkiye’de mutlaka görülmesi gereken yerlerden bir tanesidir. Hani derler ya, “ölmeden önce görülmesi gereken yer, izlenmesi gereken film… vs” işte Ani Harabeleri de bana göre “Türkiye’de ölmeden önce görülmesi gereken” yerlerden bir tanesidir… Türkiye ve Ermenistan sınırını belirleyen Aras Nehri’nin Türkiye tarafında bulunan Ani, siyasi sınırların anlamsızlığının en güzel ifadesidir…\r\n\r\nAni Harabeleri Kars merkeze yaklaşık 45 km uzaklıkta bulunan ve her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen eski bir Ermeni kentidir. Ani şehrinin 961-1045 yılları arasında Pakraduni Hanedanlığı’na başkentlik yaptığı biliniyor. Uzun yıllar bölgenin en önemli ticaret merkezlerinden biri olarak kabul edilen Ani, bunu ticaret yolu üzerinde kurulmasına borçludur.\r\n\r\nŞehri görülmeye değer kılan ise, kuşkusuz belki de dünyanın en güzel taş ustaları olarak kabul edilen Ermeni taş ustaları tarafından inşa edilen büyüleyici güzellikteki yapılardır…\r\n\r\n \r\n\r\nAni şehri en parlak devrini 2. Smpat (977-989) ve oğlu Gagik (989-1020) döneminde yaşamıştır. Bu devirde kent nüfusunun 100 bini aştığı rivayet edilmektedir. Bu rakam dahi kentin geçmişte ne denli önemli olduğunu göstermektedir. Günümüzde yani aradan yaklaşık bin sene geçmiş olmasına rağmen Kars’ın tamamının nüfusu dahi 300 bini geçmemektedir.\r\n\r\n \r\n\r\n1045 yılında Bizans’ın egemenliğine giren kent, 1064 yılında da Selçuklulara teslim olmuştur. Ancak kentte Selçuklu idaresi kurulmamış, Kürt kökenli bir beylik olan Şeddadiler (Daha sonra Eyyubi İmparatorluğu’nu kuracak olan Selahattin Eyyubi’nin de kökeni bu beyliğe/aşirete dayanır) buranın yönetimini ele almışlardır. Ani’deki en önemli İslam eseri olan Menuçihr Camii de, 1072 yılında Şeddadî emiri Menuçihr tarafından yaptırılmıştır.\r\n\r\nMenuçihr Camii\r\n\r\nAni daha sonraki yıllarda sırasıyla Gürcülerin, Moğolların, Karakoyunlu Beyliği ve Osmanlıların eline geçmiştir. Ani 1319’daki depremde ağır hasar görmüş, daha sonra Timur tarafından ele geçirilerek tahrip edilmiştir. Buna rağmen 1535 Osmanlı-İran savaşında tamamen terkedilinceye dek, kentte bir nüfusun barındığı anlaşılmaktadır.\r\n\r\nGünümüzde Ani Harabeleri olarak adlandırılan Ani’de bulunan kalıntılar\r\n\r\nAni’ye gittiğinizde sizleri ilk karşılayacak olan devasa surlarıdır ki bu sur ve şehrin içindeki birçok kalıntıya ait taşların civar köylerdeki pek çok evin duvarlarını süslediğini de belirtmek gerekiyor…\r\n\r\nEtrafı mağaralarla çevrili olan Ani’de 800’den fazla mağara olduğu söylenmektedir.\r\n\r\nÇok sayıda yapının olduğu şehirde 8 kadar cami ve kilise sağlam bir şekilde günümüze kadar gelebilmiştir.\r\n\r\nAni Kalesi\r\n\r\nBu yapılardan bazıları:\r\n\r\nKatedral adı verilen Meryemana Kilisesi, 989 yılında, İstanbul’daki Ayasofya’nın kubbesini onaran mimar Trdat tarafından inşa edilmiştir. Düşey hatları kuvvetli bir şekilde vurgulayan yapı, etkileyici bir yükseklik duygusu elde eder.\r\n\r\nMeryemana Kilisesi\r\n\r\nSurp Stephanos Kilisesi\r\n\r\nVadi içinde bulunan Dikran Honentz Kilisesi 1215 yılında onarılmış ve Ermeni kilise geleneğini gösteren zengin fresklerle bezenmiştir. Fresklerde Ermenilere Hıristiyan dinini getiren Aziz Grigor/Krikor Lusavoriç’in hayatından sahneler görülür.\r\n\r\n1020 yılına tarihlenen Abugamir Pahlavuni Kilisesi, İslam mimarisinden kaynaklanan ve daha sonraki dönemde Selçuklu mimarisinde sık sık kullanılan özellikler sergiler.\r\n\r\n1035 tarihli Halaskâr (Amenaprgiç) Kilisesi dairesel kesitli bir kümbet yapısındadır. 1957 yılında yıldırım düşmesi sonucu yarısı yıkılmış diğer yarısı ise eksiksiz ayakta kalmıştır.\r\n\r\n\r\n\r\nMenuçihr Camii, Selçukluların şehri fethinden sonra Şeddadiler tarafından inşa edilen en eski cami olmasıyla dikkati çeker. Muhtemelen daha eski bir sivil yapıdan dönüştürülmüş ve 14. yüzyılda ikinci kez tadilata uğramıştır.\r\n\r\nArkeolojik alanın dışında kalan bir müstahkem tepe üzerinde, Zakare Mkhrgrdzeli’nin Kızlar Kilisesi adıyla bilinen kilise görülür.\r\n\r\n\r\n\r\nAni’de tarihe yolculuk edin…\r\n\r\nAni’de tarihe yolculuk edin, geçmişten günümüze kadar türlü badirelere rağmen ayakta kalan emekçi Ermeni taş ustalarının elleriyle hayat verdiği mimari şaheserleri görün…\r\n\r\nÇok sayıda uygarlığa ev sahipliği yapan Ani’de gücün geçiciliğini, sanatın kalıcılığını tecrübe edin…\r\n\r\nGenç Kızlar Kilisesi\r\n\r\nİki ülkeyi, uzun yıllar iç içe yaşamış kardeş halkları birbirinden ayıran sınırların anlamsızlığını keşfedin…

Facebook Twitter Google+ LinkedIn

YORUM YAPIN